یکی از مهمترین موزههای پایتخت که روایتی درست و اصولی از جنگ و رویدادهای آن دارد؛ موزه دفاع مقدس تهران است. این موزه که در محوطهای بسیار بزرگ راهاندازی شده، سالنها و تالارهای مختلفی داشته و امکانات آن بهحدی است که اینجا را به شهری بزرگ تبدیل کردهاند. دفاع مقدس تنها موزه ایران است که روزهای جمعه و حتی تعطیلات رسمی هم به روی مردم باز بوده و میتوانند با گوشهای از تاریخ جنگ آشنا شوند. باتوجهبه اهمیت این بخش از تاریخ وطن، در این مقاله از مجله گردشگری سفرتاپ به معرفی باغ موزه دفاع مقدس، بخشهای مختلف، امکانات و هزینه بازدید از آن میپردازیم.
تاریخچه موزه دفاع مقدس
موزه دفاع مقدس بهعنوان یکی از جاهای دیدنی تهران برای خانوادهها، تاریخی ویژه خود دارد که شامل مطالعه طرح اولیه تا بازگشایی است.
مطالعههای اولیه راهاندازی موزه با هدف ترویج فرهنگ مقاومت از آذر ماه سال ۱۳۸۳ خورشیدی شروع و در سالهای بعد، طرح اولیه طی چندین جلسه بررسی و بالاخره در ابتدای سال ۱۳۸۵ خورشیدی تصویب شد.
پیشنهاد خواندنی
مسابقه طراحی و انتخاب بهترین اثر
با تصویب طرح اولیه، مسابقهای برای انتخاب بهترین طراحی بنای موزه برگزار کردند که در آن ۲۵۰ گروه شرکت داشتند؛ از این تعداد، ۴۲ اثر منتخب به دبیرخانه تحویل داده شد.
کلنگزنی و ساختوساز
کلنگ موزه را در سال ۱۳۸۶ خورشیدی به زمین زدند و ساختوساز چندین سال ادامه داشت تا اینکه ساختمان موزه در سال ۱۳۹۱ خورشیدی بهصورت رسمی افتتاح شد.
تغییرات ساختار و نام موزه
اواخر سال ۱۳۹۵ خورشیدی بود که مسئولین تغییراتی در ساختار و هدف موزه اعمال کردند و در نهایت هم مجموعهای که از آن صحبت میکنیم، اسمش را به «موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس» تغییر داد.
سالنهای موزه دفاع مقدس
بخشهای مختلف باغ موزه دفاع مقدس و انقلاب اسلامی شامل سالنها و تالارهایی به شرح زیر است:
تالار دفاع
تالار دفاع، همانطور که از اسمش پیداست، نمایشگاهی برای بهرخ کشیدن ساختار دفاعی دوران جنگ شامل ارتش و نیروهای مردمی است. این تالار محل نمایش مجموعهای از ادوات جنگی است که در آن زمان برای احقاق حق استفاده شدند.
پیشنهاد خواندنی
تالار پروانهها
تالار پروانهها یکی از بخشهای ویژه موزه دفاع مقدس است و در آن سردارهای دوران جنگ ۸ ساله معرفی شدهاند. هدف از انتخاب اسم پروانهها برای این تالار، اشاره به تمامی کسانی است که در جنگ ایران و عراق به مقام شهادت رسیدهاند؛ چون آنها مثل پروانههایی بودند که دور آتش پرواز کردند تا وطن آزاد باشد.
دیوارهای این تالار با پروانههایی زیبا تزئین شده و روبهروی آنها، مجسمه پروانههای اصلی یعنی سردارهای دوران جنگ قد راست کردهاند.
پیشنهاد خواندنی
تالار شهادت
تالار شهادت جایی برای بهتصویر کشیدن ۷ مرحله از نیت تا عروج است و در آن عظمت و جایگاه شهید گرامی داشته میشود.
تالار آستانه
تالار آستانه یکی از بخشهای دائمی موزه است که در آن مجموعهای از وقایع بین سالهای ۱۳۵۷ خورشیدی تا انقلاب و شروع جنگ نمایش داده میشود. البته بخشی از همین تالار به نمایش آثاری از روزهای اول جنگ اختصاص دارد.
تالار آرامش
تالار آرامش داستان روزهایی از جنگ را روایت میکند که جوانمردهای وطن برای دفاع از خاک و ناموس خود به خاکوخون کشیده شدند. اسم این تالار را آرامش گذاشتند چون در کنار تمامی سختیهای جنگ، رزمندهها و مردم با آرامشی وصفنشدنی از حق خود دفاع کردند.
تالار حیرت و واقعیت
این تالار نمایشی از حیرت اهالی وطن از شوک جنگ است؛ اینکه مردم از انقلاب شاد بودند اما ناگهان عراق به خاک کشور حمله کرد و همه را در بهت و وحشت فرو برد. در تالار حیرت و واقعیت آثاری به نمایش درآمده که حقانیت ایران را بهتصویر میکشد.
تالار پیروزی
تالار پیروزی همانجایی است که پیروزی جوانهای وطن در روزهای جنگ بهتصویر کشیده شده و شامل مجموعهای از آثار مربوط به عملیاتهای مختلف از شروع جنگ تا آزاد شدن خرمشهر خونین است.
تالار سرانجام
تالار سرانجام همانطور که اسم پُرمفهومی دارد، در واقع آخرین تالار موزه دفاع مقدس با فضایی متفاوت از جنگ است. بازدیدکنندهها با عبور از تالارهای قبلی، در نهایت به بالاترین نقطه از باغ موزه دفاع مقدس میرسند که همان تالار سرانجام است. در این تالار با تندیسها و تصاویر شهدا و بازماندههای جنگ ملاقات کرده و بهنوعی به آنها ادای احترام میکنید.
بخشهای اصلی باغ موزه دفاع مقدس
باغ موزه غیر از تالارهایی که در بالا معرفی شدند، بخشهای ویژه مختلفی به شرح زیر دارد:
مرکز همایشها
مرکز همایشهای موزه دفاع مقدس از ۳ سالن همایش و ۶ سالن با ظرفیتهای مختلف به شرح زیر تشکیل شده است:
| اسم تالارها | ظرفیت | کاربردها |
| تالار خلیج فارس | ۴۶۰ نفر | همایش؛کنسرت؛اجرای تئاتر؛برگزاری مراسم. |
| تالار هویزه | ۱۲۱ نفر | کارگاههای آموزشی |
| تالار آزادگان | ۱۴۸ نفر | سمینار؛نشستهای علمی؛کارگاههای آموزشی. |
| تالار روباز سوسنگرد | ۳۰۰ نفر | ضبط برنامههای تلویزیونی؛اجرای تئاتر. |
| سالن جلسه قصر شیرین | ۴۸ نفر | برگزاری جلسه؛کارگاههای آموزشی؛نشستهای خبری. |
لوکیشن مرکز همایشهای موزه دفاع مقدس
کتابخانه تخصصی
کتابخانه موزه دفاع مقدس، بزرگترین مرجع تخصصی کتاب دفاع مقدس و انقلاب اسلامی است که در سال ۱۳۹۲ افتتاح شد. در این کتابخانه بیشتر از ۴۴ هزار عنوان کتاب، پایاننامه، نشریه، اسناد دیداری و شنیداری نگهداری میشود.
لوکیشن کتابخانه موزه دفاع مقدس روی نقشه
گالری فکه
یکی از بخشهای مهم موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، گالری فکه است. این گالری با مساحتی حدود ۵۰۰ متر مربع جایی برای نمایش آثار هنری از هنرمندهای حوزه دفاع مقدس و انقلاب بوده و در آن کارگاههای هنری هم برگزار میشود.
استودیو سرو
استودیو رادیو و تلویزیونی سرو در بخش مدیریت روابط عمومی موزه قرار گرفته و فضایی مناسب برای ضبط برنامههای تلویزیونی و رادیویی به شرح زیر دارد:
| اسم استودیو | توضیحات |
| استودیو A | هر کدام با مساحت ۱۷۰ مترمربع برای ضبط برنامههای تلویزیونی |
| استودیو B | |
| استودیو ضبط صدا | برای تولید پادکست، کتاب صوتی و دوبله فیلمها |
لوکیشن استودیو تلویزیونی سرو روی نقشه
انتشارات سرو
انتشارات سرو در مهر ماه سال ۱۳۹۳ خورشیدی و با هدف نشر موارد زیر فعالیت خود را شروع کرد:
خاطرات؛
زندگینامه ایثارگرها و شهدا؛
تحقیقات؛
شعر؛
داستان؛
تاریخ دفاع مقدس.
پانورامای مقاومت
پانورامای مقاومت، گنبدی بزرگ با چندین ویدئو پروژکتور است که در فضایی ۴۵۰۰ متری شرایط را برای پخش فیلمهایی از دوران جنگ بهصورت ۳۶۰ درجه فراهم کرده است.
لوکیشن پاناروما (سراسرنما) مقاومت موزه دفاع مقدس روی نقشه
باغدره موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
باغدره موزه دفاع مقدس مسیری با المانهای ویژه جنگ مانند انواع موشکها است که درست بیرون ساختمان اصلی قرار دارند. در این مسیر، خبری از گلهای رنگارنگ نیست و فقط گیاههای دارویی کاشته شده که همیشه سبز میمانند. شاید این مسیر سبز نمادی از ماندگاری صلح باشد.
مسجد جامع خرمشهر
مسجد جامع خرمشهر نقش کلیدی و اثرگذاری در طول دوران جنگ داشت و شاید اگر مسجد فضایی برای جلسههای مقاومت در اختیار رزمندهها قرار نمیداد، خرمشهر به آن زودیها آزاد نمیشد. بههمیندلیل هم مسجد خرمشهر بهعنوان یکی از مکانهای مقدس شهر شناخته شده و بعد از جنگ جاودانه شد. با وجود چنین تاثیری که مسجد جامع خرمشهر در ۸ سال دفاع داشته، حالا نمونهای از آن را در موزه هم میبینید.
نقشبرجستهها و ماکت عملیاتها
یکی از بخشهای مهم موزه که میتوان آن را از جاهای دیدنی تهران دانست، بخش آثار هنری با موضوع دفاع مقدس است که به شرح زیر هستند:
کارهای حجمی و نقشبرجسته؛
ماکت عملیات بیتالمقدس شامل موشن گرافیک چندوجهی؛
تابلوهای نقاشی دفاع مقدس و خرمشهر؛
بازسازی بازارچه خرمشهر.
آثار موزه دفاع مقدس
آثار موزه دفاع مقدس شامل مجموعههای زیر هستند:
تندیسها؛
آثار هنری مانند نقاشی و عکاسی؛
فیلمها و صداهای ضبطشده؛
نمونههایی از سلاحهای مختلف؛
تجهیزات نظامی و ماشینآلات جنگی؛
اشیای شخصی شهدای جنگ؛
نامهها؛
عکسها و یادگاریهای مختلف.
ساعت بازدید از موزه دفاع مقدس
باغ موزه دفاع مقدس تهران، ساعت مشخصی برای بازدید عموم دارد که به شرح جدول زیر است:
| روزهای بازدید | ساعت بازدید |
| شنبه تا چهارشنبه | از ساعت ۱۰ صبح تا ۵ عصر |
| پنجشنبهها و جمعهها | از ساعت ۱۰ صبح تا ۹ عصر |
دفاع مقدس از معدود موزههای تهران است که حتی روزهای جمعه هم باز است؛ پس اگر در طول هفته وقت ندارید، جمعه زمان خوبی برای شما و بچهها خواهد بود.
لوکیشن و آدرس موزه دفاع مقدس
باغ موزه دفاع مقدس یکی از موزههای تهران است که در اراضی عباسآباد قرار گرفته و زیربنایی حدود ۲۰۵ هزار مترمربع دارد. این موزه در بزرگراه حقانی، انتهای خیابان سرو و درست روبهروی پارک حقانی قرار دارد و برای دسترسی به آن میتوانید از متروی شهید حقانی یا همت استفاده کنید.
موزه فاصله کمی با ایستگاههای حقانی و همت داشته و کمی پیادهروی شما را به ورودی میرساند. البته میتوانید از اتوبوسهای BRT میدان راهآهن به تجریش در ایستگاه ونک پیاده شده و تا موزه با تاکسی بروید.
| مشخصات موزه دفاع مقدس | توضیحات |
| آدرس موزه دفاع مقدس | تهران، میدان ونک، بزرگراه شهید حقانی، انتهای خیابان سرو، روبهروی پارک طالقانی |
| لوکیشن موزه | لوکیشن موزه دفاع مقدس روی نقشه |
| سایت موزه دفاع مقدس | iranrhdm.ir |
| شماره تماس موزه دفاع مقدس | ۰۲۱۸۸۶۵۷۰۲۶ |
| نزدیکترین مترو به موزه دفاع مقدس | مترو شهید حقانی از خط ۱ متروی تهران |
| نحوه دسترسی به موزه دفاع مقدس | مترو: برای دسترسی به موزه در ایستگاه شهید حقانی از خط ۱ متروی تهران پیاده شده و بقیه مسیر را پیادهروی کنید.اتوبوس: در ایستگاه میدان ونک از اتوبوسهای BRT میدان راهآهن به تجریش پیاده شده و بقیه مسیر را با تاکسی بروید.تاکسی: یکی از تاکسیهای تهران که مقصدشان میدان ونک است را سوار شده و بعد از میدان ونک تا موزه تاکسی بگیرید.خودروی شخصی: موزه پارکینگ اختصاصی دارد؛ بنابراین از هر کجای شهر که باشید میتوانید با خودروی شخصی تا باغ موزه بروید. |
قیمت بلیت موزه دفاع مقدس سال ۱۴۰۴
قیمت بلیت بخشهای مختلف موزه دفاع مقدس تهران به شرح جدول زیر است:
| بخشهای موزه | قیمت بلیت ۱۴۰۴ |
| موزه اصلی | ۲۵۰۰۰ تومان برای ۱۵ دقیقه بازدید گروهی از تالارهای اصلی موزه |
| پاناروما (سراسرنما) مقاومت | ۲۰۰۰۰ تومان برای ۱۵ دقیقه بازدید گروهی |
کافه و رستوران نزدیک موزه دفاع مقدس
محوطه موزه دفاع مقدس خیلی بزرگ است و کافه و رستورانها با فاصله زیادی از آن قرار دارند؛ اما تقریبا روبهروی حیاط اصلی فودکورتی هست که غذاهای مختلف و قهوه و نوشیدنی عرضه میکند. بعضی از کافه رستورانها اطراف موزه در جدول زیر معرفی شدهاند:
| اسم کافه / رستوران | لوکیشن | شماره تماس |
| باغ غذا | لوکیشن باغ غذا روی نقشه | – |
| رستوران پینو | لوکیشن رستوران پینو روی نقشه | – |
| رستوران طهران کلاس | لوکیشن رستورن طهران کلاس روی نقشه | 02122923032 |
| رستوران مادر | لوکیشن رستوران مادر روی نقشه | 02122226009 |
| پاستا فکتوری | لوکیشن پاستا فکتوری روی نقشه | 02122266021 |
| رستوران فانوس | لوکیشن رستوران فانوس روی نقشه | – |
| کافه ویونا پلاس | لوکیشن کافه ویونا پلاس روی نقشه | 02188200610 |
جاهای دیدنی نزدیک موزه دفاع مقدس
جاهای دیدنی زیادی نزدیک باغ موزه دفاع مقدس قرار دارد که به شرح جدول زیر هستند:
| جاهای دیدنی نزدیک باغ موزه دفاع مقدس | لوکیشن | فاصله تا موزه |
| باغ کتاب تهران | لوکیشن باغ کتاب تهران روی نقشه | ۱.۲ کیلومتر؛حدود ۱۸ دقیقه. |
| پارک طالقانی | لوکیشن پارک طالقانی روی نقشه | ۱ کیلومتر؛حدود ۱۵ دقیقه. |
| پارک آبوآتش | لوکیشن پارک آبوآتش روی نقشه | ۱.۵ کیلومتر؛حدود ۲۱ دقیقه. |
| باغ هنر | لوکیشن باغ هنر روی نقشه | ۵۰۰ متر؛حدود ۷ دقیقه. |
| پل طبیعت | لوکیشن پل طبیعت روی نقشه | ۱.۲ کیلومتر؛حدود ۲۰ دقیقه. |
| خانه شعر و ادبیات | لوکیشن خانه شعر و ادبیات روی نقشه | ۷۰۰ متر؛حدود ۱۱ دقیقه. |
| جمعهبازار پروانه | لوکیشن جمعهبازار پروانه روی نقشه | ۵۰۰ متر؛حدود ۸ دقیقه. |
موزه دفاع مقدس؛ جایی برای احترام به شهدا
باغ موزه دفاع مقدس همان جایی است که تهران آن را برای نمایش آثار جنگ و جانفشانی جوانان وطن راهاندازی کرده تا همیشه یادمان باشد چطور آزاد زندگی میکنیم. این موزه علاوهبر نمایش آثار، تندیسها، اسناد و مدارک مربوط به جنگ، نمونههایی از سلاحها و ماشینآلات جنگی دارد که بخشی از آنها بیرون ساختمان و در محوطه مستقر هستند.
بلیت بازدید را باید از سایت موزه بخرید؛ اما اگر قصد سفر به تهران برای تماشای تلاشهای وطن در دفاع مقدس را دارید، بهتر است بلیت سفر را از سایت سفرتاپ رزرو کنید.
